3D TV Techniek:

Hoe werkt 3D tv techniek precies? Dat is een goede vraag over een complexe materie die we je hier met volledige informatie in duidelijke woorden proberen duidelijk te maken. Er zijn verschillende methoden om 3D tv beleving te ervaren, we beperken onze uitleg hier even tot de technieken die toegepast worden in de huidige generatie 3D tv´s. We noemen ook nog enkele methodes waarmee vroeger met 3D geexpirimeteerd is. (Zie ook uitleg op de pagina’s 3D Brillen en 3D Terminologie).

3D beleving door de mens;
Het is hiervoor vooraf even goed te weten hoe we als mens diepte zien. Wij hebben 2 ogen waarvan de pupillen circa 65 mm uit elkaar staan. Hierdoor ziet elk oog een iets ander beeld vanwege afwijkend perspectief. (Dit wordt duidelijk wanneer je een vinger rechtop voor je neus opsteekt, en ´om en om´ 1 ogen sluit. Het beeld linker- en rechteroog verspringt dan telkens iets ter opzichte van elkaar). Onze hersenen zijn in staat deze 2 beelden om te vormen tot één beeld met diepteeffect. Door wat we zien te combineren met wat we weten over diepte en over veraf versus dichtbij, voor- en achter elkaar (we hebben ca. 10 factoren waarmee we onbewust "diepte" bepalen) zijn we in staat diepte te ervaren, stereoscopische visie is hiermee bereikt.

Bij 3D tv blijft er van de 10 factoren die we in het echt gebruiken, er maar 1 over en dat op één vlak scherm. Dit verschijnsel heet "parallax" en dit verklaart gelijk een deel van de complexe 3D beeldtechniek. Met veel minder informatie moet het realistische 3D beeld overgebracht worden. Maar hier zijn technisch knappe oplossingen voor.

3D Technieken;
De meest toegepaste technieken voor 3D beeldervaring zijn als volgt:
- Anaglyph 3D met links rood en rechts cyaan (~blauw) brilglas. (Ook wel met groen ipv blauw, wordt niet meer voor 3D TV toegepast.);
- Polarisatie projectie met gepolariseerde 3D bril;
- Wisselprojectie (veranderlijke beeld opeenvolging) icm 3D shutter bril;
- Pullfrich methode (wordt niet meer voor 3D tv toegepast);
- Autostereoscopisch weergave (3D met blote oog waarneembaar, dus zonder hulpmiddel als een 3D bril).

3D tv Schermen;
Bovenstaande 3D technieken worden weergegeven met de volgende type schermen die in principe allemaal geschikt te maken voor toepassing als 3D TV;
- Lcd;
- Led;
- Oled;
- Plasma;
- NeoPDP (beeldschermtechniek van Panasonic).

Wat de eigenschappen en voordelen van elk type scherm zijn vindt je in ons Gratis eBook “Je eigen 3D TV Experience”

Anaglyph 3D (Niet meer toegepast bij actuele 3D tv’s)
De Anaglyph methode maakt gebruik van het passieve twee kleurenbrilletje zoals hierboven omschreven. Het beeld bestaat uit 2 afbeeldingen, 1 voor ieder oog, die ten opzichte van elkaar iets verschoven zijn. Het anaglyph principe is gebaseerd op kleurfiltering en kan zowel voor afbeelding als voor bewegend beeldmateriaal toegepast worden. De afbeelding voor het linker oog wordt door het kleurfilter in de bril niet gezien door het rechter oog. Dit zelfde gaat omgekeerd op voor het rechter oog. Het resultaat is een 3 dimensionaal beeld, waarbij van kleurweergave nauwelijks sprake is. Het langdurig dragen van de kleurbrilletjes wordt door veel mensen als onprettig ervaren.

Polarisatie 3D
Polarisatieprojectie is een veel toegepaste methode bij 3D beeldprojectie. Bioscopen maken hiervan gebruik en deze techniek wordt door verschillende televisie fabrikanten ook voor hun 3D tv toegepast. De techniek werkt in beide gevallen in combinatie met een passieve 3D polarisatiebril.
Beeldprojectie toepassing; Bij polarisatie projectie wordt gebruik gemaakt van 2 projectoren (of 1 combi- projector) die in hetzelfde vlak projecteren. De ene projector heeft het beeld voor het linker oog, de ander projecteert voor het rechter. De projectoren zijn met elkaar gesynchroniseerd en voor elke lens is een polarisatiefilter (soort lamellen) geplaatst welke 90º ten opzicht van elkaar gedraaid staan. De brillen bevatten eveneens polarisatiefilters die net als de projectoren 90º verdraaid zijn. Hierdoor is het beeld voor het linker oog niet zichtbaar voor het rechter oog. Het resultaat is 3D beeld in kleur, toegepaste projectiescherm mag het gepolariseerde weerkaatste licht echter niet verstoren.
Televisie toepassing; 3D tv met de polarisatie projectie verloopt volgens hetzelfde principe als bij bovenstaande beeldprojectie. Echter zijn de gepolariseerde filters hier in het beeldscherm ingebouwd. Dit al dan niet met een softwareaanpassing, in combinatie met een 3D polarisatie bril, ook wel polarized genoemd, geeft het gewenste 3D beeld. Dit beeld is meestal half HD omdat de beeldlijnen om-en-om voor het linker danwel het rechter beeld gebruikt worden. Er is echter een polarized technuek ontwikkeld die Full HD beeldkwaliteit mogelijk maakt.

Wisselprojectie 3D
Ook de wisselproject is een veel in bioscopen toegepaste techniek die tevens door televisiefabrikanten in 3D tv’s gebruikt wordt. Beiden maken gebruik van actieve 3D schutterbrillen. Deze waren vroegen mechanisch (soort propellers), maar bestaan nu uit lcd glazen die ‘om en om’ ondoorzichtig gemaakt worden. Synchronisatie met het weergavebeeld is hierbij noodzakelijk, dit gaat meestal middels een draadloze verbinding (veelal infrarood). Het beeld wordt ‘om en om’ weergegeven, de bril past zich hierop aan. Hierdoor is voor ieder oog uitsluitend het beeld zichtbaar dat hiervoor bedoeld is. De beeldweergave is veelal in Full HD. Het beeld moet wel voldoende lichtopbrengst hebben, omdat dit deels verloren gaat door de toegepaste sluitertechniek.

Pullfrich methode (Niet meer toegepast bij actuele 3D tv’s)
Bij deze wat omslachtige methode moet het achtergrondbeeld continue horizontaal in beweging zijn. De gebruikte bril bevat één donker glas, het andere is transparant (of zonder glas). Het donkere glas vertraagt het beeld waardoor er links en rechts verschillend beeld ontstaat. Het beeld is in kleur, simuleert 3D maar is voor beide ogen niet even lichtsterk. Met deze methode is in het verleden wel op televisie geëxperimenteerd, maar zoals gezegd erg praktisch en niet toegepast in actuele 3D tv’s.

Naast hierboven genoemde verschillende 3D technieken voor weergave, zijn er ook nog 2 verschillende manieren van 3D content opslag en verspreiding.

Zie ook de volgende pagina's voor uitleg en informatie over:
- 3D Autostereoscopy met lenticulare lens;
- Verschil Full 3D en Half 3D content weergave;

"Schrijf Nu Hier in op de nieuwsbrief en Ontvang Direct het gratis rapport"

"Dé 3D Site van Nederland & België!"
pagina update: 15-12-2010